BİZE ULAŞIN upoyresmi@upoy.org

Araştırma Yazıları

Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Öğrencileri Yapılanması

Kariyer Yazısı: Akademisyen Olmak

- +
Kariyer Yazısı: Akademisyen Olmak

ÖMÜR BOYU ÖĞRENCİLİĞİN RESMİYET KAZANDIĞI YER, AKADEMİSYENLİK

İlk olarak iki temel kavramın içini doldurarak yola başlayalım.

Akademisyen kimdir ve akademisyenlik nedir?

Akademisyen, üniversite ve benzeri yüksek öğrenim kurumlarında öğretim işini gerçekleştiren, araştırmalar yapan ve özgün araştırmalarıyla alanına fayda sağlayan kişilere verilen genel mesleki unvana denmektedir ( [1] , 7 Eylül 2017’de erişildi).

Akademisyenlik ise belirli bir alanda lisans eğitiminden sonra aynı ya da bir başka alanda alt bir bilim dalında lisans üstü eğitim yaparak ihtisas kazanma, araştırma faaliyetlerinde bulunma işidir.

Şu faaliyetlerde bulunurlar: Araştırma yapmak, bilimsel gelişmeleri incelemek, gözlem ve deneyler yapmak, eğitim-öğretim faaliyetlerinde bulunmak, dersler verme, konferans, kongre, sempozyum ve panel gibi faaliyetlerle çalışmalarını paylaşma ([2] , 7 Eylül 2017’de erişildi).

Akademik kadrolar nelerdir, hangileridir?

Akademik Kadrolar ve İlgili Terimler

Öğretim Elemanları Tüm akademik personele verilen genel isimdir. Öğretim Görevlisi , Araştırma Görevlisi, Uzman, Yardımcı Doçent, Doçent , Profesör kadrolarının tümü birden nitelenmek istediğinde “öğretim elemanları” terimi kullanılır.

Öğretim üyesi

Yardımcı Doçent, Doçent ve Profesör kadrosunda olan kişiler öğretim üyesidir. Doktorasını tamamlamış akademisyenlerden oluşur.

Öğretim Görevlisi Doktora derecesine sahip olma zorunluluğu olmayan ve özel uzmanlığı gerektiren konularda yükseköğretim kurumlarında ders vermek üzere geçici veya daimi olarak görevlendirilen kimsedir

Araştırma Görevlisi Yüksek lisans yada doktora aşamasındaki kişilere tanınan bir kadrodur.

Uzman Üniversitedeki çeşitli birimlerde, uzmanlık gereken işlerde (laboratuvar vb.) görev alırlar.

Okutman Üniversitelerde dil dersleri vermek, eski dilde yazılmış metinleri çözümlemek gibi asıl öğretime yardımcı işlerle uğraşan kişilerdir.

( [ 3 ], 7 Eylül 2017’de erişildi).

Tüm bu resmi literatürün yanı sıra gelin biraz daha ‘akademisyen olmak’ mantalitesinin ciddiyetini hatırlayarak ve benimseyerek yola devam edelim. Akademik kariyer kişiye çok fazla alan tanıyan, belirli bir işten fazlasını sunan, yalnızca “çalışmak” anlamına gelmeyen, aynı zamanda bir yaşam şekli ve düşünüş biçimi olan bir kariyer tipidir. İnşaatının temelini de eğitim kavramı oluşturur. Eğitim ise toplumu şekillendiren ve geleceğe yön veren faktörlerin başında gelir. Bu nedenle, akademisyenler de gerek ülkesinin ihtiyaç duyduğu insanların eğitimine katkıda bulunduğu, gerekse yaptığı çalışmalarla ülkesine ve dünyaya faydalı olduğu için çevresiyle fazla ilişkili, nüfuzlu ve önemli bir noktadadırlar. En önemlisi de akademik etkinlikler, uluslararası nitelik taşıdıkları için, öğrencilerin, üniversitelerin, ülkelerin, kısacası tüm insanların birbirleriyle bağlantı noktasını oluştururlar ve bu çok önemli bir o kadar da zor zanaata gönül vermenin, popüler/gözde meslek indirgemesinden ziyade derin sorumluluklar içerdiğini gözeterek yola devam etmek, kuşkusuz her meslekte olduğu gibi en sağlıklısı olacaktır. Bir diğer yandan küreselleşen dünyayla birlikte bu meslek dalı da gerek olumlu gerek olumsuz kendini birçok değişikliğe uğratmıştır. Bu noktada bakış açımızı kurcalamak adına Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(Cilt/Vol.: 10 – Sayı/No: 3 : 127–142 (2010))’nde yer alan ‘Küreselleşen Dünyada Akademisyen Olmak’ makalesini incelemekte de fayda var.

PEKİ NASIL AKADEMİSYEN OLURUM?

Akademisyen olmak için öncelikle lisans düzeyinde eğitim yaparken dikkat edilmesi gerekenler:

· Not ortalamasını yüksek tutmak ve

· Yabancı dil öğrenmek

Cari Usulle Akademisyen Olmak Veya ”Üniversitede Kalmak”

PDR mezunları, Eğitim Bilimleri Anabilim dalındaki veya PDR bilim dalındaki araştırma/öğretim görevlisi kadrolarına yerleşebiliyorlar. Üniversitelerin kendi açtığı, YÖK sayfasında sürekli olarak güncellenen ‘akademik kadro ilanları’ bölümünden, enstitü kadrolarına ALES ve dil puanıyla başvurabiliyorlar. Ayrıca Çocuk Gelişimi, Okul Öncesi gibi programlar ve vakıf üniversitelerindeki bazı bölümler, kendi bölüm mensuplarının yanı sıra PDR mezunlarını da akademik personel olarak alabiliyor ( Yalnız 2016: 19)

Şu anda yurtiçinde yalnızca ”cari usul” olarak adlandırılan ve yukarıda bahsettiğimiz enstitü kadrolarına başvuru yöntemiyle Araştırma/Öğretim Görevlisi olunabiliyor. Bu süreçte, üniversite kendi sayfasından ve YÖK akademik kadro ilanları bölümünden Araştırma Görevlisi alım ilanı yayınlıyor. Bu kadroya belirtilen tarih aralığında, aranan şartları taşıyan her birey başvuru yapabiliyor. Bu şartlar ”PDR lisans mezunu olmak, PDR bölümünde yüksek lisans yapıyor olmak, PDR bölümünden yüksek lisans derecesi almış olmak, PDR şeklinde belirleniyor. (Yalnız 2016: 19)

Başvuru yapanlar ALES, mezuniyet notu ve dil puanı üstünlüğüne göre sıralamaya tabi tutulur. Tüm başvuranlar arasından, kadro sayısının 10 katı kadar aday bilim sınavına çağrılır (örneğin bir kadro varsa 10 kişi çağrılır). Bilim sınavında yazılı sınav ve yazılı mülakat yapılır. Sınav sonucunda, tüm puanların belirli ortalamaları alınarak (örneğin; ALES %30, lisans

mezuniyet notu %30, yazılı ve sözlü bilim sınavının sonucu %30, yabancı dil %10) adaylar arasından sıralama yapılır ve ilk sıradaki aday kadroya alınır (Yalnız 2016: 19)

YLYS ile Akademisyen Olmak

YLYS, Yurt Dışına Lisansüstü Öğrenim Görmek Üzere Gönderilecek Adayları Seçme ve Yerleşme Sınavı demektir. YLYS ile yurtdışına gitmek isteyen aday, 65’in üzerinde yabancı dil puanına sahipse direkt olarak yurtdışında kurum tercihi yapabilir. YLYS’ye kabul alan ancak gerekli dil puanına sahip olmayan adaylar, YLYS kapsamında İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya gibi illerde açılan dil kurslarında 12 aya kadar dil eğitimini alabilirler. Bu sürenin sonunda dil yeterliliğini sağlayamamış adaylara, 6 ay daha uzatma verebilirler (Yalnız 2016, 21)

YLYS süresince adaylara burs verilir ve bu destekler karşılıksızdır. Ancak yurtdışındaki eğitim bittikten ve Türkiye’ye döndükten sonra, adına eğitime gönderildiğiniz kuruma dönüp eğitim gördüğünüz sürenin iki katı kadar zorunlu hizmet yapmanız gerekmektedir. Yani yurtdışında 6 yıl kalan ve doktorasını bitirip dönen bir aday, hangi üniversite adına gittiyse o üniversitede 12 yıl zorunlu hizmet yapmak durumundadırlar. 12 yıl sonunda, kadro açan herhangi bir üniversiteye başvuru yaparak geçebilir (Yalnız 2016: 22).

Yrd. Doç. Kadrosuna Atanarak Akademisyen Olmak

Yüksek lisans ve doktorayı, dışarıdan bitirerek direkt Yrd. Doç. unvanıyla akademik hayata başlamak da mümkündür. Bilimsel kariyerini bu şekilde sürdüren birçok meslektaşımız bulunmaktadır. Akademisyen olmak için, mutlaka en başından itibaren üniversitede olmak gerekmemektedir. Üniversite içinde veya dışarıdan akademik kariyer yapmak, özlük hakları açısından da bir farklılık oluşturmamaktadır. i (Yalnız 2016: 23).

KAYNAKÇA

Yalnız, Abdullah (2016). Nitelikli Psikolojik Danışman. Ankara: p.Dr Kitap Yayınları http://www.114haber.com/egitim/akademisyen-nedir-ve-akademisyen-nasil-olunur-h1885.html , 7 Eylül 2017’de erişildi. http://www.ilgilibirbilgi.com/akademisyenlik-nedir-nasil-akademisyen-olunur/ , 7 Eylül 2017’de erişildi.

i Cari usulle akademisyen olmak, YLYS ile akademisyen olmak, Yrd. Doç. Kadrosuna atanarak akademisyen olmak hususlarında referansı belirtilen kaynaktan ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz