BİZE ULAŞIN upoyresmi@upoy.org

Araştırma Yazıları

Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Öğrencileri Yapılanması

Kariyer Yazısı: Klinik Psikolog Olmak

- +
Kariyer Yazısı: Klinik Psikolog Olmak

PDR lisans eğitiminin ardından devam edilecek bir kariyer alanı da klinik psikolojidir. Özellikle hayatını terapist olarak devam ettirmek isteyenler için okunabilecek en iyi yüksek lisans programı klinik psikolojidir. Program içinde barındırdığı psikopataloji, çeşitli psikoterapi yaklaşımları, grup terapisi, bireysel ve grup süpervizyonları ile ruh sağlığı hizmeti sunan hastane ve merkezlerde yapılması zorunlu stajı ile mezunlarını klinik alana hazırlamaktadır.

Aslında pek çoğumuzun belki de bölümü ilk kazandığında arama motorunda acaba nasıl olur ki diye açıp baktığı bir alandır klinik psikoloji. İsterseniz klinik psikoloji nedir bunu açıklayarak devam edelim. Klinik psikoloji psikoloji biliminin bir alt dalıdır. 441 sayılı yasanın 9. maddesinin Ek 13. maddesine göre klinik psikologun tanımı yapılmaktadır. Klinik psikolog unvanında psikoloji ve psikolojik danışmanlık lisans mezuniyeti şartı aranmaktadır. Lisans mezuniyetinin üzerine, sağlık alanında ve klinik ortamlarda klinik psikoloji yüksek lisans veya klinik psikoloji yüksek lisansı üzerine psikoloji doktorası yapan kişiler Klinik Psikolog unvanı taşıyanlar sağlık meslek mensubu olarak tanınmaktadır (http://www.fenomenpsikoloji.com/klinik-psikolog-kimdir/).

Klinik psikoloji; bilimi, teoriyi ve pratiği bir araya getirerek herhangi bir psikolojik sıkıntı nedeni ile çevreye uyum sağlayamama gibi durumda olan kişileri anlamak, sorunlarına müdahale etmek, yönlendirmek, kişilerin hayata ve sosyal çevreye uyumunu artırmak, bireyin kişisel gelişimine katkıda bulunmak amacındadır (http://www.fenomenpsikoloji.com/klinik-psikoloji-nedir/).

Klinik psikoloji çeşitli kültürlerde ve sosyoekonomik düzeylerde insan hayatının, yaşam boyu gelişen ve değişen entelektüel, duygusal, fizyolojik, biyokimyasal, psikolojik, sosyal ve davranışsal yönlerine odaklanır. Devamında ise kimler klinik psikolog olabilir ya da kimler olamaz bunlardan bahsedelim. Klinik psikoloji yüksek lisansı yapabilmek için dört temel koşul vardır:

1-Psikoloji lisans mezunu olup bu lisansın üzerine bir klinik psikoloji programında yüksek lisans yapmak

2-Psikolojik danışmanlık ve rehberlik mezunu olup bir klinik psikoloji programında yüksek lisans yapmak

3-Herhangi bir alan dışı lisans bölümünden mezun olup, psikoloji yüksek lisansı ve klinik psikoloji doktora programlarının her ikisini de bitirmek

4- Herhangi bir alan dışı lisans bölümünden mezun olup klinik psikoloji yüksek lisansı ve klinik psikoloji doktora programlarının her ikisini de bitirmek (https://www.guncelpsikoloji.net/klinik-psikoloji/klinik-psikolog-nasil-olunur-h6343.html)

Bu dört koşuldan herhangi biri sağlandığında klinik psikolog olabilmeniz mümkündür. Peki kimler klinik psikolog olamaz? Biraz da bu konuya değinelim. Aslında genel anlamda yukarıda belirttiğimiz dört koşul dışında bu durum pek mümkün değildir. Klinik psikoloji lisans düzeyinde bulunmamakta yalnızca yüksek lisans ve doktora programlarında bulunmaktadır. Eğer alan dışı lisans bölümünden mezun olduysanız hem klinik psikoloji yüksek lisansı hem de doktora yapmanız gerekir. Fakat şu an Türkiye’ de bu durum pek mümkün görünmüyor. Çünkü ülkemizde bu programlara alan dışı mezun kabul edilmemektedir.

KLİNİK PSİKOLOG NE İŞ YAPAR?

Klinik Psikologlar çok geniş bir yelpazeye destek verirler. Yani ergenlik krizleri, orta yaş krizleri gibi gelişimsel dönemlere ait sıkıntıları, krizleri, depresyon, kaygı bozuklukları, okul, iş, aile, sosyal ilişkilerde yaşanan uyum sorunları gibi birçok bozukluğun yardımcısıdır. Kişilerin yaşadıkları sorunların çözümünde danışmanlık ve psikoterapi gibi yaklaşımlarla hizmet verir. Klinik Psikologlar, aldıkları eğitime göre verdiği desteği, bireysel, grup, aile – çift terapisi olarak verebilir. Klinik Psikologlar dünyanın birçok gelişmiş ülkesinde (Amerika, Avrupa ülkeleri vb.) tanı koyabilir ve tedavi etme yetkisine sahiptir. PDR mezunları bir klinik psikoloji yüksek lisansını bitirince klinik psikolog unvanını almaktadırlar. Bu unvanla psikolojik danışma merkezlerinde ve özel hastanelerde çalışabilmektedir. Ancak Sağlık Bakanlığı lisansın psikoloji bölümünden olmasını istediği için devler hastanelerinde çalışamamaktadırlar.

LİSANSTA ALINAN HANGİ DERSLER KLİNİK PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANSINA YARDIMCI OLUR?

PDR lisans programı dahilindeki gelişim, kişilik kuramları, vaka analizleri, yardım becerileri, grupla psikolojik danışmanlık ve ruh sağlığı dersleri klinik psikoloji yüksek lisansına hazırlayıcı nitelikteki derslerdir. Yine İngilizce biliyor olmak alanla ilgili temel bir çok kitabın

hala dilimize çevrilmemiş olmasından ve mezun olduktan sonra da literatürü takip etmek açısından büyük önem taşır.

NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?

Son yıllarda psikoloji bölümlerindeki mezun sayısındaki artıştan dolayı bu bölümlere girmek giderek zorlaşmaktadır. Bir yüksek lisans bölümünü değerlendirirken bölümün adı (bölümün adı mutlaka klinik psikoloji olmalıdır, uygulamalı psikoloji vs. adlı programlar sağlık bakanlığınca klinik psikoloji olarak tanınmamaktadır), hocalarının nitelikleri(mezun oldukları üniversite, alanda ne kadar çalıştığı, yaptığı yayınlar, katıldığı projeler vb.), öğretim dili, staj ve süpervizyon imkanları iyi değerlendirilmelidir.

İyi bir klinik yüksek lisans programından mezun olunsa bile bunun sadece başlangıç olduğu, kişisel terapi, en az bir psikoterapi ekolünün eğitimlerini ve süpervizyonlarını tamamlamak ve neredeyse tüm mesleki hayatı boyunca bu tarz eğitim ve çalışmalara devam etmek gerekmektedir. Haliyle tüm bu süreç maddi ve manevi bir çok çabayı, fedakarlığı ve zorlanmayı içermektedir . Yapılan tüm yatırımın sonuç vermeye başlaması on yılı aşkın bir zamana varmaktadır.

KLİNİK PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

1)AREL ÜNİVERSİTESİ

Program, 4 yıllık lisans ve yüksek lisansını tamamlamış öğrencilerin başvurularına açıktır. Koşullar: Lisans mezuniyet Genel Not Ortalaması (GNO) > 2,5/4,0 ALES, GRE veya GMAT sınavlarından herhangi biri için aşağıda belirtilen bir puanı karşılıyor olmak ALES > 55 (Eşit Ağırlık) Adaylardan İngilizce yeterlilik belgesi istenmektedir. Programa başvuranların aşağıdaki sınavlardan bir tanesinden gerekli puanı sağlamış olmaları gerekmektedir. YDS >= 55 veya Uluslararası geçerliliği olan TOEFL sınavından 55 puan almak Adayların seçiminde ALES puanına % 50, yüksek lisans not ortalamasına % 20, lisans not ortalamasına %10 ve mülakata %20 oranında ağırlık verilecektir. Tüm adayların (lisansı psikoloji ve psikoloji dışı olan), programa kabul edildikleri takdirde programa başlayabilmeleri için “Bilimsel Hazırlık Programı” nı başarıyla tamamlanması gerekecektir.

2)DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ

Lisans mezunu olmak veya Uygulamalı Psikoloji veya Klinik Psikoloji yüksek lisans programından mezun olmak. Tezli Yüksek lisans mezunları için ALES: 55 (Eşit Ağırlık); (Lisans mezunları için 80) veya muadili puanı bulunmak. İngilizce Yeterlik için KPDS/ ÜDS/ YDS’den 55 veya muadili puan almış olmak Lisans mezunları için lisans mezuniyet not ortalamasının en az 3.00/ 4.00 olması Alan dışı olanlara bilimsel hazırlık programı uygulanacaktır. Adayların seçiminde ALES puanına % 50, yüksek lisans not ortalamasına % 10, bilim sınavına % 20 ve mülakata %20 oranında ağırlık verilecektir.

3) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

Adayın klinik psikoloji alanında yüksek lisans eğitimini tamamlamış veya yurtdışında eşdeğer bir eğitim almış olması, Akademik başarı ortalamasının 4 üzerinden en az 3.00veya eşdeğeri olması, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yapılan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimine Giriş Sınavı’nın (ALES) eşit ağırlık puan türünden en az 75 standart puan ya da uluslararası düzeyde kabul gören GRE ve GMAT sınavlarından H.Ü. Senatosu tarafından belirlenen denklik çerçevesinde 75 puana eşdeğer puan almış olmaları ve Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı’ndan (YDS) en az 75 ya da ya da ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen ulusal veya uluslararası geçerliği olan sınavların birinden eşdeğer bir puan almaları gereklidir.

4) ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

ODTÜ Klinik Psikoloji Doktora programına başvuracak adayların lisans derecelerinin Fen Edebiyat Fakültelerinin Psikoloji Bölümünden olması gerekmektedir. Lisansüstü Sınav Sonucu:ALES veya GRE sonucu (ALES EA 75 puan almak) İngilizce Yeterlilik Sonucu: METU IYS (75 puan almak) Referans Mektubu:2 adet (ODTÜ Psikoloji Bölümü mezunu olmayan adaylardan isteniyor) Niyet Mektubu:1 adet İngilizce niyet mektubu Evrak üzerinden ön değerlendirme yapılacak ve ön değerlendirme sonucunda başarılı bulunan adaylar mülakata çağırılacaktır.

5) ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ

Doktora programlarına lisans derecesiyle başvuran adayların lisans not ortalamalarının 4 üzerinden en az 3 ve muadili olan puan, Tezli Yüksek Lisans mezunlarının en az 75 puan ve hazırlık sınıfları hariç en az on yarıyıl süreli fakültelerin mezunlarının en az 60 puan ortalamasına sahip olması gerekmektedir. Doktora programlarına yüksek lisans derecesiyle başvuranların veya hazırlık sınıfları hariç en az on yarıyıl süreli fakültelerin mezunlarının

başvurularında ALES’ten en az 55 puan, lisans mezunlarının iste 80 puan almaları gerekmektedir. Adayların anadilleri dışında İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça, Arapça, Çince, Japonca, Farsça dillerinden birinden merkezi dil yabancı sınavından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavından birinden bu puana denk puana sahip olmaları, yabancı dilde eğitim veren doktora programlarına başvuracak adayların, hazırlık sınıfından muaf olması için ise en az 70 puan veya üniversitenin Yabancı Diller Yüksekokulu tarafından yapılacak olan yabancı dil yeterlik sınavından bu puana eşdeğer puan almış olmaları gerekmektedir.

6) EGE ÜNİVERSİTESİ

Adayların Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılan ALES’den sayısal puan türünde en az 60 standart puan veya Graduate Record Examination (GRE) veya Graduate Management Admission Test (GMAT) sınavından 60 ALES puanına eşdeğer bir puana sahip olmaları gerekir. Yurtdışından alınmış lisans diplomalarının denkliğinin Yükseköğretim Kurulunca (YÖK) onaylanması gerekir. Ancak, YDS sınavından en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen bir sınavdan bu puana eşdeğer bir puan almış olan adaylar ile lisans öğrenimlerini bu yabancı dillerin birinde yapılan bir öğrenim programında tamamladıklarını belgeleyenler, yabancı dil sınavından muaf tutulurlar. Yabancı dil sınavını başarı ile geçen adaylar aday değerlendirme jürisi tarafından mülakat sınavına alınır. ALES puanının %50’si, lisans kademesi not ortalamasının %20’si, yüksek lisans kademesi not ortalamasının %10’u ve mülakat notunun %20’sinin toplamıdır. Adayların mülakat notunun en az 60, bilimsel başarı düzey notunun da en az 65 olması gerekir.

7) YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ

Yüksek Lisans Programından mezun olmak, Akademik Lisansüstü Eğitim Sınavı’ndan (ALES) ilgili puan türünde en az 70 puan almak almak gerekir (https://www.guncelpsikoloji.net/doktora-programlari/klinik-psikoloji-doktora-programi-bulunan-universiteler-2017-h4758.html).

KAYNAKÇA

Klinik Psikolog Kimdir?

Klinik Psikoloji Nedir?

https://www.guncelpsikoloji.net/klinik-psikoloji/klinik-psikolog-nasil-olunur-h6343.html/

https://www.guncelpsikoloji.net/doktora-programlari/klinik-psikoloji-doktora-programi-bulunan-universiteler-2017-h4758.html