BİZE ULAŞIN upoyresmi@upoy.org

Araştırma Yazıları

Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Öğrencileri Yapılanması

KPSS, ALES, YDS VE PDR

- +
KPSS, ALES, YDS VE PDR

Mezun olduktan sonra mesleğimizi icra edebilmek adına oldukça içli dışlı olmamız gereken KPSS, ALES ve YDS sınavlarınına hazırlanmaya başlamadan önce ne, nediri inceleyelim.

PDR’DEN KAMUYA GİDEN YOL 

KPSS NEDİR?

  Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik programı mezunlarının başlıca çalışma alanları arasında kamu kurumları da yer almaktadır. Bu kamu kurumlarında çalışabilmenin ilk şartı Kamu Personeli Seçme Sınavı(KPSS)’na girmektir. Bu sınavdan elde edilen P121 puanına göre bölüme ayrılan kontenjanın 3 katı aday 2016 yılından beri uygulanan Öğretmenlik Mülakatlarına katılmaktadır. Bu mülakatta başarılı olan adaylar MEB bünyesinde Anaokulu, İlköğretim ve Ortaöğretim kademesindeki okullara Okul Psikolojik Danışmanı ünvanıyla tercih yapabilmektedir. Yine aynı adaylar MEB bünyesindeki Rehberlik Araştırma Merkezleri(RAM)’ni de tercih edebilirler. MEB’in yanı sıra PDR mezunları KPSS puanları ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bünyesinde ASDEP projesinde, Adalet Bakanlığı bünyesinde adli kurumlarda ve Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde RDM Biriminde görev alabilmektedir.

PDR mezunları için KPSS üç oturumdan oluşmaktadır. Bunlar Genel Kültür-Genel Yetenek, Eğitim Bilimleri ve Alan Bilgisidir. Kamuda çalışmak isteyen herkesin girmek zorunda olduğu Genel Kültür-Genel Yetenek oturumu Türkçe, Matematik, Tarih, Coğrafya, Vatandaşlık ve Güncel Bilgiler alanlarından hazırlanmış sorulardan oluşmaktadır. Soru dağılımları ve sınav süresi aşağıdaki tabloda verilmiştir:

DERS          SORU SAYISI              SINAV SÜRESİ
Türkçe               30                  130 DK
Matematik               30
Tarih               27
Coğrafya               15
Vatandaşlık                9
Güncel Bilgiler                6

 

PDR mezunlarının ikinci katılması gereken oturum olan Eğitim Bilimleri öğretmenlik becerilerinin ölçüldüğü sınavdır. Öğretmen olmak isteyen her aday bu sınava girmek zorundadır. Bu sınavda sorumlu olunan dersler, soru dağılımı ve sınav süresi aşağıdaki tabloda verilmiştir:

DERS        SORU SAYISI         SINAV SÜRESİ
Öğretim İlke, Yöntem ve Teknikleri              16                   100 DK
Öğrenme Psikolojisi              16
Ölçme ve Değerlendirme              12
Gelişim Psikolojisi              12
Rehberlik ve Özel Eğitim              12
Sınıf Yönetimi               4
Materyal Tasarımı               4
Program Geliştirme               4

Alan Bilgisi oturumu  mezunların PDR alanındaki bilgilerini sınayan sınavdır. PDR mezunları bu sınava da girmek zorundadır. Sınav alan derslerinden hazırlanan 50 sorudan oluşmaktadır ve sınav süresi 75 dakikadır.

Bu üç sınavdan alınan puanlar GK-GY’nin  %30’u, Eğitim bilimlerinin %20’si ve Alan Bilgisinin %50’si olmak üzere toplanır ve P121 Puanı oluşur.

Son olarak PDR bölümünün son üç yıla ait atama kontenjanları ve atama taban puanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

YIL         KONTENJAN     TABAN PUAN
2015 puanı ile           3047          69,28
2016 puanı ile           1212          77,38
2017 puanı ile           907     açıklanmadı

  UZMANLAŞMAYA GİDEN YOL

ALES NEDİR?

ALES (Akademik Personel Ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı) ÖSYM tarafından yılda iki kez ilkbahar ve sonbahar aylarında uygulanmakta iken son düzenlemeler ile yılda üç kez olmak üzere literatüre bir yeni sınav türü eklenerek e-ALES sınavı oluşturulmuş ve güz döneminden önce yapılmak üzere 30 Eylül 2018 tarihi ile sınav takvimine eklenmiş bulunmaktadır.

ALES yükseköğretim kurumlarında öğretim görevlisi, okutman, araştırma görevlisi, uzman, çevirici, eğitim öğretim planlamacısı gibi kadrolarda ayrıca ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarının lisansüstü eğitimlerine ve yurt dışındaki lisansüstü programlarına giriş için düzenlenir.( Mutluer, 2011)

ALES’E GİRİŞ VE ALES İÇERİĞİ

Bir lisans programında eğitim gören, bir lisans programından mezun olmuş herkes Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı’na girebilir. Denklik belgesine sahip olmak şartıyla, yurt dışında lisans eğitimi görmüş kişiler de sınava başvurabilirler. Tezli yüksek lisans başvuruları için ALES önemli bir ölçüttür. ALES için bir sınırlama söz konusu olmayıp adaylar dilediği kadar sınava girebilir. Bir yere başvuru yapıldığında adayların geçerlilik süresi bulunan en yüksek ALES puanı kullanılır. [ 5]

Akademik kariyerin ilk basamağı olarak görülen ALES sınavında son yıllarda köklü değişikler meydana gelmiştir. Yapılan değişiklerin en başında sınav soru sayısı ve süresi gelmektedir. Sınava giren bireylerin motivasyonu ve başarı seviyesini yükseltmek amacıyla sınavın içeriğinde de iyileştirmelerde bulunulmuştur. ALES’te belirlenen testlerin içeriğine ilişkin düzenleme olarak 160 soru ve 180 dakikadan oluşan sınav ellişer sorudan oluşan sözel ve sayısal olmak üzere iki ayrı testten meydana gelmektedir. Sözel-1 ve Sözel-2 ile Sayısal-1 ve Sayısal-2 testleri ayrımı ortadan kaldırıldı. Toplamda 100 sorudan oluşan sınavın süresi 150 dakika olarak belirlendi. [ 6]

ALES sözel testi sözcükte, cümlede ve parçada anlam, cümle ve metni tamamlama kesin yargıya ulaşma, düşünce akışını bozan ifadeyi  bulma ve parçada anlam bütünlüğünü sağlama gibi başlıklar altında yer alan sorulardan oluşmaktadır. Burada adayların temel dil bilgisi becerilerinin yanı sıra daha çok sözel akıl yürütme becerilerini ölçmek amaçlanmaktadır. [ 7]

ALES sayısal testi ise temel matematiksel işlemler, matematiksel ilişkilerden yararlanma, tekli, ikili ve üçlü problemler ve geometri gibi başlıklar altında yer alan soru alanlarını içermektedir. Adayların sıralama, çözümleme, analiz etme, yorumlama ve mantıksal akıl yürütme gibi daha çok ileri düşünme becerileri ölçülmektedir. [ 7]

Eşit ağırlıklandırılmayan ALES eşit ağırlık puanı konusunda da değişiklik yapıldı. ALES sayısal ve ALES sözel puanının hesaplanmasına yönelik ağırlıklar değiştirilmemekle birlikte, ALES eşit ağırlık puanının hesaplanmasında sayısal ve sözel testinin yüzde elli olmasına karar verildi.

ALES AĞIRLIK PUAN DAĞILIMI        SAYISAL        SÖZEL
SAYISAL  AP İÇİN          0.70            0.30
SÖZEL    AP İÇİN          0.30            0.70
EŞİT       AP İÇİN          0.50            0.50

Tablo.1

ALES sonucunuz geçerliliğini son yapılan düzenleme ile 5 yıl boyunca korur. Eğer birden fazla ALES sınavına girdiyseniz yerleştirme esnasında en yüksek ALES sonucunuz kullanılır veya sizin istediğiniz bir sonuç kullanılır. En son girilen ALES sonucunu kullanma zorunluluğu yoktur. Lisansüstü eğitim için ALES puanınızın en az 55 olması gerekmektedir. Akademik kadrolara atanabilmek içinse en az 70 almalısınız. Fakat üniversiteler alım yaparken bu değerlerden daha yüksek sonuç beklerler, burada verilen sayılar sembolik niteliğini taşır. Mesela bir üniversite sizi akademik personel olarak kabul etmek için sizden en az 80 ALES notu bekleyebilir. [ 8]

ALES Neden Önemli?

ALES puanı yüksek lisans programları için hayati önem taşımaktadır. Üniversiteler yüksek lisans adaylarının ALES sonuçlarına, diplomalarına, mülakat sonuçlarına ve bilimsel sınav sonuçlarına bakarak bir puanlama oluştururlar ve bu puanlamanın %50’lik kısmını ALES sonucu oluşturur. Hatta yükseköğretim kurumları da yurt dışına yollayacakları adaylarında ilk ALES sonuçlarına bakarlar. Ayrıca bazı kamu kurum ve kuruluşları da burs almak isteyen lisansüstü öğrencilerin ALES sonuçlarına bakabiliyorlar. [ 9]

Burada unutulmaması gereken bir kısım var; ALES puanınızın çok yüksek olmasının size istediğiniz ölçüde faydası dokunmayabilir, çünkü üniversitelerin farklı değerlendirme yöntemleri olur, ÖSYM her ne kadar ALES sonucunun en az %50’sinin değerlendirmeyi etkileyeceğini söylese de diğer ölçütler yeterli seviyede olmaması sorun yaratabilir. ALES dışındaki önemli ölçütler; mülakat, öz geçmiş, referans, TEOFL, IELTS, YDS, lisans notu şeklinde sıralayabiliriz. [ 9]

YDS

Dil öğrenmenin sayısız faydaları vardır.Aynı anda çoklu düşünme, anadilini geliştirme, beyni geliştirir ,bunmadan kurtarır bunun gibi faydalarını sıralayabiliriz.Durum böyle olunca  anadilin dışında bir dil öğrenmek çağımızın vazgeçilmezleri arasındadır.Bu sınav sistemine de yansımıştır.Eskiden ÜDS ve KPDS sınavı vardı fakat bu sınavlar 2013’te yürürlükten kaldırıldı.Artık YDS sınavı uygulanmaktadır.

Yüksek Öğretim Kurulu’nun(YÖK)talimatıyla Öğrenci seçme yerleştirme merkezi (ÖSYM) tarafından gerçekleştirilen merkezi dil sınavıdır [0].  Sonbahar ve ilkbahar olmak üzere 2 kere uygulanmaktadır. Mart dönemi sınavları; İngilizce, Almanca, Fransızca, Çince, Arapça, Bulgarca, Danimarkaca, Ermenice, Farsça, Gürcüce, Hollandaca, İspanyolca, Korece, Lehçe, Japonca, İtalyanca, Macarca, Sırpça, Rusça, Portekizce, Ukraynaca, Yunanca ve Rumence dillerinde yapılmaktadır.  Eylül dönemi sınavları ise; İngilizce, Arapça, Fransızca, Rusça ve Almanca’dan yapılmaktadır. [1]

ÖSYM Başkanlığı, Akademik kadrolara başvuruda bulunmak isteyen adaylar için YDS puanının süresiz geçerli olacağını ilan etmiştir. Ancak bu uygulama üniversiteden üniversiteye farklılık göstermektedir. Bu nedenle adayların başvuru yapacakları üniversitelerin ilgili duyurularını takip etmeleri gerekmektedir.Dil tazminatı için YDS geçerlilik süresi ise 5 yıldır.Sınav süresi 150 dakikadır..YDS 80 sorudan oluşmaktadır [2].  Yds sınavına birçok dilden hazırlanıp girebilirsiniz.

YDS’nin içeriği ve soru dağılımı ile ilgili bilgiler de aşağıda belirtilmiştir.

1-6.  SORULAR VOCABULARY (KELİME BİLGİSİ)

1 ADJECTIVE

1 ADVERB

1 VERB

1 NOUN

2 PHRASAL

7-16. SORULAR GRAMMAR (DİL BİLGİSİ)

3 GRAMMAR (DİLBİLGİSİ)

2 PREPOSITIONS (EDATLAR)

5 LINKING WORDS (BAĞLAÇLAR)

17-21. SORULAR CLOZE TEST 1

2 LINKING WORDS (BAĞLAÇLAR)

1 PREPOSITION (EDAT)

1 VOCABULARY (PHRASAL) (KELİME BİLGİSİ)

1 GRAMMAR (DİLBİLGİSİ)

22-26. SORULAR CLOZE TEST 2

2 LINKING WORDS (BAĞLAÇLAR)

1 PREPOSITION (EDAT)

1 VOCABULARY (VERB) (FİİL)

1 GRAMMAR (DİLBİLGİSİ)

27-36. sorular SENTENCE COMPLETION (10 CÜMLE TAMAMLAMA SORUSU)

37-42. sorular TRANSLATION ( 6 ÇEVİRİ SORUSU – 3 İNGİLİZCE TÜRKÇE – 3 TÜRKÇE İNGİLİZCE)

43-62.  sorular READING PASSAGES ( TOPLAM 5 OKUMA PARÇASI HER BİR PARÇA 4 SORUDAN OLUŞUYOR TOPLAM 20 SORU)

63-67.  sorular DIALOGUE COMPLETION (5 DİYALOG TAMAMLAMA SORUSU)

68-71.  sorular RESTATEMENT (4 ANLAMCA EN YAKIN CÜMLEYİ BULMA SORUSU)

72-75. sorular PARAGRAPH COMPLETION (4 PARAGRAF TAMAMLAMA SORUSU)

76-80. sorular IRRELEVANT (5 ANLAM BÜTÜNLÜĞÜNÜ BOZAN CÜMLEYİ BULMA SORUSU) [3]

PDR mezunları  yüksek lisans ve akademik kadro alımı sürecinde YDS sınavına girmektedir.Bazı üniversiteler yüksek lisans sürecinde YDS puanını şart koşarken bazı üniversitelerin böyle bir şartı yoktur.Aşağıda yüksek lisans süreciyle ilgili dil sınavını zorunlu tutan bazı üniversitelerin puan bilgileri yer almaktadır.

•Çukurova Üniversitesi : En az 50

•Mersin Üniversitesi: Kaç puan aldığının önemi yok, sınava girmek yeterli

•Abant İzzet Baysal Üniversitesi: En az 40

•Hacettepe Üniversitesi : En az 60

•Ege Üniversitesi :en az 55 puan

•Yıldız Teknik Üniversitesi :en az 50 puan

•İstanbul Üniversitesi :en az 50 (10 kişi alınacak)

•Yıldırım Beyazıt Üniversitesi:en az 70 puan

•ODTÜ: YDS geçerli değil. (IELTS, TOEFL veya kendi sınavlarını kabul etmektedir)

•Yeditepe Üniversitesi: En az 55 puan

•Anadolu Üniversitesi: En az 50 puan

•Bahçeşehir Üniversitesi: En az 65 puan

•Uludağ Üniversitesi: En az 50 puan

•Başkent Üniversitesi:en az 70 puan [4]

KAYNAKÇA

http://turkpdrhaberleri.blogspot.com/2016/02/pdr-meb-2016-subat-atama-donemi-taban.html?m=1 

[0] https://www.uzmaningilizce.com/yds-e-yds-nedir , 10 Temmuz 2018’de erişildi.

[1https://www.onlineydscenter.com/yds-sinavi-hangi-dillerde-yapilir/ , 11 Temmuz 2018’de erişildi.

[2] http://www.takvim2018.com/node/437 , 11 Temmuz 2018’de erişildi.

[3http://www.englishtime.com/egitim-programlari/sinavlara-hazirlik-egitim-programlari/ulusal-sinavlar/yds-hazirlik/yds-hakkinda-her-sey/ , 11 Temmuz 2018’de erişildi.

[4] https://www.guncelpsikoloji.net/psikolojik-danismanlik-ve-rehberlik/rehberlik-ve-psikolojik-danismanlik-yuksek-lisans-programlari-h5195.html,http://www.dergipdr.com/pdr-yuksek-lisans-doktora-basvurulari-devam-ediyor-2017-2018-yili-4452h.htm , 11 Temmuz 2018’de erişildi.

[5] https://www.meslekhocam.com/ales-nedir-ales-hakkinda-bilmeniz-gerekenler/ , 27 Haziran 2018’de erişildi.

[6] [7]  ‘’ALES’ te köklü değişikler ‘’,  7 Eylül 2017 Milliyet.com.tr

[8] ‘’ 2017 ALES Sonbahar Değerlendirme Raporu’’, Şubat 2018 dokuman.osym.com.tr

[9] https://trabzon.pegemakademi.com/rehberlik/ales-sinavi/ales-e-kimler-girebilir , 27 Haziran 2018’de erişildi.

Mutluer, C.(2011). Yıl içinde farklı dönemlerde yapılan akademik personel seçme sınavı (ALES) puanlarına ilişkin bir test eşitleme çalışması. Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü Ölçme Ve Değerlendirme Programı. Bolu

Suna, H.E.,Tanbekan Suna, H., Eroğlu, E., Bakan Kalaycı, D.(2018). 2017 ALES Sonbahar Değerlendirme Raporu.(Rapor No.1). Ankara https://dokuman.osym.gov.tr 

 

Yazı İşleri ve Bilimsel Araştırmalar Birimi